روش های ابطال قرارداد

روش های ابطال قرارداد

بطلان قرارداد به معنای این است که از ابتدا قراردادی که بین طرفین منعقد گردیده است، فاقد اعتبار و اثر حقوقی بوده و به عبارتی اصلا وجود خارجی پیدا نکرده است. فی الواقع مانند این است که هیچگونه قراردادی میان طرفین از ابتدا بوجود نیامده است. مانند اینکه اگر در یک قرارداد خرید و فروشی مشخص گردد که بیع جاری شده از ابتدا باطل بوده است، فروشنده باید ثمن را مسترد نماید و خریدار می بایست مورد معامله را مسترد بنماید.

ابطال معامله

موارد ابطال معامله

1. فقدان اهلیت از موارد ابطال معامله

بر اساس ماده ۲۱۰ قانون مدنی، در لیست موارد ابطال معامله فقدان اهلیت نیز وجود خواهد داشت. این مورد شامل دو قسمت کلی است: تمتع و توانایی داشتن برای انجام معامله و استیفا از موارد مربوط به فقدان اهلیت هستند. فردی که قصد انجام یک معامله را داراست باید توانایی پرداخت مبلغ معامله را داشته باشد. علاوه بر این اموال منقول باید در دست فرد بوده و حق استفاده از این اموال را داشته باشد. در این صورت انجام معامله بی مانع است و معامله فسخ نخواهد شد. در ادامه این مورد قید شده است که فرد معامله کننده باید عاقل و هوشیار و رشید باشد. فرد معامله کننده باید از سلامت جسمی و ذهنی کافی برخوردار بوده و سن قانونی برای انجام معامله داشته باشد. در صورت دارا نبودن این شرایط، فقدان اهلیت که از موارد ابطال معامله است سبب می شود که معامله ای به صورت خودکار انجام نشود.

نمونه دادخواست ابطال معامله

2. جهت نامشروع از موارد ابطال معامله

در صورتی که انگیزه معامله به صورت صحیحی قرار داده شده باشد، معامله به خوبی انجام می شود. در صورتی که جهت نامشروعی برای معامله در نظر گرفته شده باشد، یکی از موارد ابطال معامله مهیا شده است.

باید برای این مورد از روش های خاصی استفاده شود تا  جلوی معاملات نامشروع گرفته شود. وجود این بند در قانون مدنی سبب می شود که معاملات نامشروع انجام نشده و مشکلات جدی در ادامه ایجاد نشود. طبق قانون ۲۱۷ مدنی نیازی به تعیین کردن دقیق معامله نیست و ذکر مورد معامله به صورت جزئی نیز می تواند برای انجام معاملات کافی باشد. موارد ابطال معامله بسیار وسیع و گسترده هستند و از مشکلات رایج موجود در معاملات به صورت معمولی جلوگیری می کنند. در صورتی که شرط و شرایط نامشروط در عقد قرارداد در نظر گرفته شده باشد، معامله به صورت خودکار فسخ خواهد شد. این مورد یکی از اساسی ترین موارد ابطال معامله خواهد بود.

3. اشتباه در عقد قرارداد از موارد ابطال معامله

اشتباه در عقد قرارداد را باید یکی از رایج ترین موارد ابطال معامله بنامیم. به صورت معمولی اشتباه در معامله علت اصلی موارد ابطال معامله در دفترخانه ها می باشد. برای رفع این مشکل باید به دفترخانه رسمی و با سابقه مراجعه کنید. در این گونه موارد شرایط طرفین معامله در صورت صحیح قید نشدن، سبب بالا رفتن میزان موارد ابطال معامله خواهد شد. از دیگر اشتباهات رایج در عقد قرارداد می توان به موارد خاصی مثل ثبت ارقام اشتباه برای قرارداد اشاره کرد. ثبت نام صحیح نام و مدارک طرفین معامله نیز می تواند از موارد بسیار رایج در اشتباهات موجود در عقد قرارداد باشد.

4. اشتباه در خود مورد عقد معامله از موارد ابطال معامله

یکی از موارد ابطال معامله، اشتباه در مورد عقد آن است. برای روشن شدن این مورد مثالی را خدمت شما عرض می کنیم. فرض کنید شما برای فروش منزل مسکونی خود به دفترخانه مراجعه کرده اید و در صورتی که فرد طرف دیگر معامله قصد فروش  مغازه تجاری خود را داشته باشد، این مورد معامله باطل است. البته این مورد کمتر در بین موارد ابطال معامله مطرح شده است و این نوع اشتباهات کمتر پیش می آید. خوب است قبل از اقدام به معامله، از صحت معامله خود اطمینان حاصل کنید تا زمان شما برای موارد نادرست هدر نرود.

مشاوره حقوقی

5. اشتباه در موضوع معامله از موارد ابطال معامله

در صورتی که شما وسیله ای را به دلیل ویژگی خاص آن خریداری کنید، اما پس از معامله متوجه قلابی بودن آن ویژگی شوید، امکان فسخ معامله را خواهید داشت. این مورد یکی از رایج ترین موارد ابطال معامله است. برای مثال تصور کنید که شما قصد خرید یک ماشین پراید با رنگ سفید را داشته اید، در صورتی که ماشینی با برند دیگری به شما فروخته شود، این معامله باطل خواهد بود.

6. اشتباه در شخص مورد معامله

تصور کنید شما قصد انجام معامله با آقای الف را دارید، اما در قرارداد شما قید شده است که شما با آقای بی معامله کرده اید. در این صورت معامله شما باطل است و به صورت خودکار این معامله فسخ خواهد بود. موارد ابطال معامله شامل گستردگی بسیار زیادی است و این مورد نقش کلیدی در بین این موارد بازی می کند. البته این گونه موارد بیشتر به دلیل اشتباه رایج در دفترخانه ها و در ثبت اسامی افراد ایجاد می شود. در صورتی که این اشتباه از سمت شما باشد و نام طرف دیگر معامله را اشتباه قید کرده باشید، همچنان معامله باطل خواهد بود. در این مورد هیچ تفاوتی وجود ندارد و این مورد یکی از جدی ترین موارد ابطال معامله می باشد. لازم است چند مورد را برای شما در مورد موارد عدم ابطال معامله بیان کنیم.

 

معاملات قابل ابطال و غیرنافذ

همان گونه که در مفهوم معاملات غیرنافذ ذکر شد، معاملات غیر نافذ که معیوب هستند با رد فرد دارای حق رد، ابطال می گردند و از این رو مثل آن است که از ابتدا توافقی بین طرفین به وجود نیامده است. از این رو نه در گذشته و در حال و در آینده هیچ اثر حقوقی ندارند. موارد زیر معاملات غیرنافذ می باشد.

1. معاملات اکراهی: هرگاه فردی در اثر تهدید و ترس اقدام به انعقاد قراردادی نماید نسبت به او معامله غیرنافذ خواهد بود و از این رو این فرصت را خواهد داشت که در آینده و در زمانی که اسباب تهدید برداشته شد، معامله را ضمن رد کردن ابطال نماید.

2. معاملات فضولی: هر گاه بر روی مال غیر بدون رضایت مالک یا بدون مجوز، معامله ای به وجود آید،معامله فضولی شناخته می شود.

3. معاملات صغیر ممیز: صغیر ممیز فردی است که به سن بلوغ (دختران ۹ سال و پسران ۱۵ سال تمام قمری) نرسیده اما قدرت تشخیص امور مالی و ارزش های اقتصادی را می داند.

4. معاملات سفیه در امور مالی: سفیه فردی است که مجنون نیست اما قدرت تشخیص ارزش مالی امور را ندارد. از این رو معاملات و قراردادهای مالی او غیرنافذ است.

 

آثار بطلان قرارداد

در صورتی که یک قرارداد به صورت صحیح واقع شود، تمامی آثار اصلی و فرعی مربوط به آن نیز به صورت کامل ایجاد می‌ شود و پس از آن برای طرفین حقوق و تکالیف خاصی به‌وجود می‌ آید.

در نتیجه اگر هریک از آنها به تکالیف خود در مقابل طرف دیگر عمل نکند، شخصی که متضرر شده است می تواند به دادگاه مراجعه کند و با استناد به قرارداد از محکمه بخواهد که طرف قرارداد را مجبور به انجام تعهدات قراردادی خود کند.

در صورتی که یک قرارداد باطل باشد، این وضعیت جریان نخواهد داشت. در این حالت آثار اصلی و به تَبَع آن، آثار فرعی قرارداد به وجود نمی‌آید و هیچ‌یک از طرفین نمی ‌تواند طرف دیگر را براساس آن قرارداد، به انجام تعهدات مربوط به قرارداد باطل وادار کند.

به‌عبارت بهتر قرارداد باطل قابل استناد در مقابل هیچ شخصی نیست و نمی­‌توان با استناد به آن ادعایی را مطرح یا در مراجع قضایی دعوایی را اقامه نمود.

 

مطلب مفیدی برای شما بود ؟ پس به اشتراک بگذارید برای دوستانتان

قاسم نجفی بابادی

2420 مطلب منتشر شده

درباره این مطلب نظر دهید !

محصولات پرفروش