
مقدمه:
قراردادها،ستون فقرات روابط تجاری و شخصی در دنیای امروز هستند. یک قرارداد دقیق و جامع میتواند از بروز بسیاری از اختلافات آینده جلوگیری کند. با این حال، بسیاری از افراد، گاهی حتی کسبوکارها، در هنگام انعقاد قرارداد، تنها به موضوع اصلی و قیمت توجه کرده و از جزئیاتی حیاتی غافل میشوند که میتواند در آینده برای آنها هزینهساز شود. در این مقاله، به پنج نکته کلیدی میپردازیم که اغلب در سایه قرار میگیرند، اما تأثیر شگرفی بر سرنوشت قرارداد دارند.
۱. شروط مربوط به «حل و فصل اختلافات»: انتخاب میان دادگاه یا داوری
بسیاری از طرفین قرارداد، تنها در صورت بروز اختلاف به این شرط توجه میکنند که ممکن است دیگر بسیار دیر باشد.
⇐دادگاه: روندی سنتی با تشریفات قانونی مشخص. انتخاب «صلاحیت دادگاه» یک شهر خاص میتواند از نظر هزینه ایاب و ذهاب و انتخاب وکیل برای یکی از طرفین مزیت یا ضرر ایجاد کند.
⇐داوری: روندی سریعتر، محرمانهتر و تخصصیتر. طرفین میتوانند داور (داوران) متخصص در همان زمینه موضوع قرارداد را انتخاب کنند. با این حال، هزینه داوری معمولاً بالاتر است.
نکته عملی: حتماً در قرارداد خود تصریح کنید که اختلافات ناشی از قرارداد از طریق «دادگاههای شهر X» یا «داوری به مرجع Y» حل و فصل خواهد شد. بیتوجهی به این شرق، میتواند منجر به طولانی شدن روند دادرسی و افزایش هزینهها شود.
۲. «شرط جزا» به جای «خسارت تأخیر تأدیه»
این دو مفهوم متفاوت هستند و انتخاب اشتباه میتواند در دادگاه باعث بیاثر شدن شرط شود.
⇐ خسارت تأخیر تأدیه: این شرق، خسارتی است که در قانون پیشبینی شده و برای مواردی است که یک طرف در پرداخت وجه نقد (مثلاً ثمن معامله) تأخیر دارد. میزان آن معمولاً بر اساس نرخ بهره تعیین میشود.
⇐ شرط جزا: این یک توافق خصوصی است برای حالتی که یکی از طرفین به هر تعهدی (غیر از پرداخت پول) عمل نکند. مثلاً تأخیر در تحویل کالا یا انجام خدمات.
نکته عملی: برای تعهدات مختلف، شرط مناسب را در نظر بگیرید. برای “تأخیر در پرداخت پول” از خسارت تأخیر تأدیه و برای “تخلف از سایر تعهدات” از شرط جزا استفاده کنید. همچنین مبلغ یا درصد شرط جزا باید معقول و متناسب با ارزش موضوع قرارداد باشد تا قاضی آن را تعدیل نکند.
۳. «قوه قاهره»: روزهای طلایی برای وقتی که اوضاع از کنترل خارج میشود
قوه قاهره یا “فورس ماژور” به رویدادهای پیشبیننشده، غیرقابل اجتناب و خارج از کنترل طرفین اشاره دارد که انجام تعهدات را غیرممکن میسازد (مانند سیل، زلزله، جنگ یا همهگیری یک بیماری).
⇐ چرا مهم است؟ اگر این شرط در قرارداد نباشد، طرفی که به دلیل یک حادثه قوه قاهره نمیتواند تعهد خود را выпол دهد، ممکن است به عنوان متخلف شناخته شده و ملزم به پرداخت خسارت شود.
⇐ نکته عملی: در قرارداد خود تعریف دقیقی از events قوه قاهره ارائه دهید و تصریح کنید که در صورت وقوع چنین eventsی، تعهدات طرفین برای مدت مشخصی معلق شده و در صورت تداوم، هر طرف حق فسخ قرارداد را خواهد داشت.
۴. نحوه ابلاغ اوراق و اطلاعیهها
طرفین اغلب فکر میکنند که ارسال یک ایمیل یا پیام در یک شبکه اجتماعی کافی است. اما از نظر دادگاه، اثبات دریافت و تاریخ دقیق این اطلاعیهها میتواند مشکلساز شود.
⇐ نکته عملی: در قرارداد، آدرس پست الکترونیک، شماره فکس و بهویژه آدرس پستی دقیق طرفین برای دریافت ابلاغیههای رسمی و قضایی درج شود. تصریح کنید که هر نامهای به این آدرسها ارسال شود، در تاریخی که روی پاکت پستی درج شده، قانوناً ابلاغشده محسوب میگردد.
۵. اعمال اصلاحات و الحاقات آینده: لزوم «کتبی» بودن
گاهی در حین اجرای قرارداد، نیاز به تغییر یک بند یا اضافه کردن توافقی جدید پیش میآید.
⇐ مشکل: اگر قرارداد شما شرطی نداشته باشد که هرگونه تغییر یا الحاق باید به صورت کتبی و مکتوب و با امضای طرفین باشد، یکی از طرفین ممکن است بعداً ادعا کند که یک گفتگوی تلفنی یا یک توافق شفاهی، باعث تغییر قرارداد اصلی شده است.
⇐ نکته عملی: حتماً بندی به این مضمون در قرارداد خود بیفزایید: «هرگونه تغییر، اصلاح یا الحاق نسبت به این قرارداد، تنها در صورتی معتبر و لازم الاجراست که به صورت کتبی تهیه و به امضای طرفین رسیده باشد.»
سخن پایانی:
انعقاد یک قرارداد،تنها شروع یک رابطه حقوقی است. آینده این رابطه تا حد زیادی به دقت و دوراندیشی شما در لحظه نگارش قرارداد بستگی دارد. با پرداختن به جزئیاتی که در این مقاله به آنها اشاره شد، میتوانید از حقوق خود به شکل مؤثرتری محافظت کرده و از هزینههای سنگین ناشی از دعاوی حقوقی آینده جلوگیری کنید. توصیه میشود برای قراردادهای مهم و با ارزش بالا، حتماً از مشاوره یک وکیل مجرب بهره ببرید.
پینوشت: این مقاله صرفاً جنبه آموزشی دارد و نمیتواند جایگزین مشاوره حقوقی تخصصی شود.
![]()
این پست برگرفته از کتب و سایت های مختلف حقوقی می باشد










جهت رفع سوالات و مشکلات خود از سیستم پشتیبانی سایت استفاده نمایید .
دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد.