در نظام حقوقی ایران، قراردادها به عنوان ابزار اصلی تنظیم روابط حقوقی و مالی میان اشخاص شناخته میشوند. اصل بر صحت قراردادهاست، اما گاهی شرایطی پیش میآید که قرارداد از ابتدا فاقد اعتبار قانونی است و باید ابطال شود. در این مقاله، مفهوم ابطال قرارداد، تفاوت آن با فسخ و بطلان، شرایط قانونی و آثار حقوقی آن را بررسی میکنیم.
مفهوم ابطال قرارداد
ابطال قرارداد به معنای بیاعتبار اعلام کردن یک قرارداد از سوی مقام قضایی یا به درخواست یکی از طرفین یا شخص ثالث ذینفع است. برخلاف فسخ که به معنای پایان دادن به قرارداد از زمان فسخ به بعد است، ابطال به معنای بیاعتباری قرارداد از ابتداست.
شرایط قانونی ابطال قرارداد ⚖️
طبق ماده ۲۳۳ قانون مدنی ایران، قراردادهایی که دارای یکی از شرایط زیر باشند، قابل ابطال هستند:
– نبود قصد واقعی: اگر یکی از طرفین در هنگام انعقاد قرارداد دچار اشتباه اساسی شده باشد یا قصد واقعی نداشته باشد.
– اکراه یا اجبار: اگر قرارداد تحت فشار روانی یا تهدید منعقد شده باشد.
– عدم اهلیت قانونی: اگر یکی از طرفین فاقد صلاحیت قانونی برای انعقاد قرارداد باشد (مثلاً صغیر یا محجور).
– جهت نامشروع: اگر هدف از قرارداد برخلاف قانون یا اخلاق عمومی باشد.
تفاوت ابطال، فسخ و بطلان
| زمان اثر | تعریف | مفهوم |
| از زمان انعقاد | بیاعتبار شدن قرارداد از ابتدا | ابطال |
| از زمان فسخ | پایان دادن به قرارداد از زمان فسخ | فسخ |
| از ابتدا | عدم شکلگیری قرارداد از اساس | بطلان |
آثار حقوقی ابطال قرارداد
ابطال قرارداد موجب بازگشت وضعیت به حالت قبل از انعقاد میشود. یعنی اگر مالی رد و بدل شده باشد، باید مسترد گردد. همچنین، اگر خسارتی وارد شده باشد، امکان مطالبه آن وجود دارد.
نتیجهگیری
ابطال قرارداد ابزاری قانونی برای حفظ عدالت در روابط قراردادی است. آگاهی از شرایط و آثار آن برای فعالان اقتصادی، حقوقدانان و عموم مردم ضروری است. در صورت مواجهه با قرارداد مشکوک، مشاوره با وکیل متخصص میتواند راهگشا باشد.
این پست برگرفته از کتب و سایت های مختلف حقوقی می باشد
جهت رفع سوالات و مشکلات خود از سیستم پشتیبانی سایت استفاده نمایید .
دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد.