بعد از تقدیم دادخواست یکی از مسائل مبتلا به و البته بسیار اختلافی در محاکم این است که خواهان دعوا در دادخواست خود در قسمت ضمائم اسناد و مدارکی را پیوست دادخواست خود نمایند یا اشخاص خاصی را به عنوان شاهد معرفی نمایند اما سپس در جلسه رسیدگی و یا بعد از آن سناد و مدارک جدیدی را ارائه مینماید و یا شهود خود را تغییر میدهد در واقع دلیل جدید ارائه مینماید.
حال این سوال مطرح است که ارائه دلیل جدید بعد از تقدیم دادخواست وجاهت قانونی دارد یا خیر؟ و تکلیف قاضی در این خصوص چه میباشد؟
ارائه دلیل جدید و تفاوت آن با خواسته جدید
مستند قانونی جهت ارائه دلیل جدید ماده ۵۱ و ماده ۹۶ قانون آیین دادرسی مدنی میباشد. اما خواسته جدید موضوع ماده ۹۸ قانون آیین دادرسی مدنی میباشد که خواهان میتواند خواسته خود را در تمام مراحل دادرسی کم کند ولی افزودن آن یا تغییر نحوه دعوا یا خواسته یا درخواست در صورتی ممکن است که با دعوای مطرح شده مربوط بوده و منشأ واحدی داشته باشد.
اما در هر حال موضوع این مقاله ارائه دلیل جدید است و نه خواسته جدید.
ماده ۵۱ قانون آیین دادرسی مدنی بیان میدارد: دادخواست باید بهزبان فارسی در روی برگهای چاپی مخصوص نوشته شده و حاوی نکات زیر باشد:…. ۶ – ذکر ادله و وسایلی که خواهان برای اثبات ادعای خود دارد، ازاسناد و نوشتجات و اطلاع مطلعین و غیره، ادله مثبته بهترتیب و واضح نوشتهمیشود و اگر دلیل، گواهی گواه باشد، خواهان باید اسامی و مشخصات و محل اقامت آنان را بهطور صحیح معین کند…»
برخی اشخاص این ماده را مستند قرار داده و بیان میدارند دیگر خواهان حق ندارد بعد عرض تقدیم دادخواست ادله جدید معرفی نماید برخی نیز ماده ۱۹۹ قانون آیین دادرسی مدنی را مستند قرارداد و بیان مینمایند بر اساس این ماده می تواند به دلایل جدید هم رسیدگی نماید.ماده 199 قانون آیین دادرسی مدنی طی حکمی کلی آمده است: «در کلیه امور حقوقی، دادگاه علاوه بر رسیدگی به دلایل مورد استناد طرفین دعوا، هرگونه تحقیق یا اقدامی که برای کشف حقیقت لازمباشد، انجام خواهد داد.»
ارائه دلیل جدید در مراحل رسیدگی
⇐ در بدوی
– قاعده عملی: بهترین اقدام، تکمیل دلایل تا «نخستین جلسه دادرسی» است تا از ایراد اطاله یا غافلگیری طرف مقابل جلوگیری شود. با این حال، اگر دلیل عرفاً یا عملاً پس از تقدیم دادخواست بهدست آمده باشد، امکان ابراز و پذیرش آن با تشخیص دادگاه وجود دارد؛ تمایز آن با تغییر خواسته محفوظ است.
⇐ در تجدیدنظر
– وضعیت حقوقی و رویه: حکم صریح قانونی عام درباره «دلایل جدید» در تجدیدنظر محدود است، اما تحقیقات دانشگاهی و رویه محاکم نشان میدهد دادگاههای تجدیدنظر در مواردی که دلایل برای کشف حقیقت ضروری باشد یا قبلاً امکان ارائهشان نبوده، به آنها توجه میکنند تا رأی صحیح صادر شود.
اختیار دادگاه در تحصیل دلیل و جلوگیری از اطاله
رویه و ادبیات حقوقی پذیرفتهاند که دادگاه میتواند برای کشف حقیقت به دلایل جدید توجه کند، بهویژه وقتی دلایل پیشتر در دسترس نبوده یا رسیدگی به آنها برای صدور رأی ضروری است. در مرحله تجدیدنظر نیز پذیرش دلایل جدید محل بحث نظری و رویهای است و بسیاری از محاکم، عنداللزوم، دلایل تازه را میپذیرند تا مانع تضییع حق شوند.
اداره حقوقی قوه قضاییه در این باره نظریه ای صادر نموده که در زیر درج می گردد:
نظریه مشورتی شماره 876/98/ح-98 مورخ 9/7/1398
اﺳﺘﻌﻼم: آﯾﺎ ﺧﻮاﻫﺎن ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ در ﺟﻠﺴﻪ رﺳﯿﺪﮔﯽ اول ﯾﺎ دوم و ﯾﺎ در دادﺧﻮاﺳﺖ ﺗﺠﺪﯾﺪﻧﻈﺮﺧﻮاﻫﯽ، دﻟﯿﻞ ﺟﺪﯾﺪ اراﺋﻪ ﮐﻨﺪ و ﯾﺎ ﺑﻪ ﺷﻬﺎدت ﺷﻬﻮد اﺳﺘﻨﺎد ﻧﻤﺎﯾﺪ؟
ﻓﺮض ﻣﺴﺌﻠﻪ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ در دادﺧﻮاﺳﺖ اوﻟﯿﻪ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﻣﺬﮐﻮر اﺷﺎره اي ﻧﺸﺪه اﺳﺖ. نظریه مشورتی در مورد ارائه دلیل جدید بعد از تقدیم دادخواست ﺧﻮاﻫﺎن ﻣﮑﻠﻒ اﺳﺖ ادﻟﻪ اﺛﺒﺎت دﻋﻮاي ﺧﻮد را در دادﺧﻮاﺳﺖ ذﮐﺮ ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺧﻮاﻧﺪه ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﺗﺮﺗﯿﺐ دﻻﯾﻞ ﺧﻮد را در اوﻟﯿﻦ ﺟﻠﺴﻪ دادرﺳﯽ ﻣﻄﺮح ﻧﻤﺎﯾﺪ؛
ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ اﺻﻮﻻً دادﮔﺎه ﻣﮑﻠﻒ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻪ ادﻟﻪ و وﺳﺎﯾﻠﯽ ﮐﻪ اﺻﺤﺎب دﻋﻮا، ﺧﺎرج از ﻣﻮاﻋﺪ ﻣﻘﺮر ﺑﻪ دادﮔﺎه ﻋﺮﺿﻪ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ، رﺳﯿﺪﮔﯽ ﮐﻨﺪ؛ اﻣﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺎده 199 ﻗﺎﻧﻮن آﯾﯿﻦ دادرﺳﯽ دادﮔﺎهﻫﺎي ﻋﻤﻮﻣﯽ و اﻧﻘﻼب در اﻣﻮر ﻣﺪﻧﯽ ﻣﺼﻮب 1379 ﮐﻪ ﻣﻘﺮر ﻣﯽدارد «در ﮐﻠﯿﻪ اﻣﻮر ﺣﻘﻮﻗﯽ، دادﮔﺎه ﻋﻼوه ﺑﺮ رﺳﯿﺪﮔﯽ ﺑﻪ دﻻﯾﻞ ﻣﻮرد اﺳﺘﻨﺎد ﻃﺮﻓﯿﻦ دﻋﻮي، ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﯾﺎ اﻗﺪاﻣﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﮐﺸﻒ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻻزم ﺑﺎﺷﺪ اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ داد»، در ﻣﻮاردي ﮐﻪ دادﮔﺎه اﻋﻢ از ﺑﺪوي ﯾﺎ ﺗﺠﺪﯾﺪﻧﻈﺮ رﺳﯿﺪﮔﯽ ﺑﻪ دﻻﯾﻠﯽ را ﮐﻪ ﺧﺎرج از ﻣﻮاﻋﺪ ﻣﺬﮐﻮر اراﺋﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺮاي ﮐﺸﻒ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻻزم ﺑﺪاﻧﺪ، وﻓﻖ اﯾﻦ ﻣﺎده اﻗﺪام ﻣﯽﮐﻨﺪ.
در اﯾﻦ ﺻﻮرت، ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻞ در ﺟﻠﺴﻪاي ﮐﻪ ادﻟﻪ ﺟﺪﯾﺪ اراﺋﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﺣﻀﻮر داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و آﻣﺎدﮔﯽ ﺧﻮد را ﺑﺮاي دﻓﺎع در ﺑﺮاﺑﺮ ادﻟﻪ ﺟﺪﯾﺪ اﻋﻼم ﻧﻤﺎﯾﺪ، ﺟﻠﺴﻪ ﺗﺠﺪﯾﺪ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ؛ اﻣﺎ در ﺻﻮرت ﻋﺪم ﺣﻀﻮر ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻞ در ﺟﻠﺴﻪ ﯾﺎ ﻧﺪاﺷﺘﻦ آﻣﺎدﮔﯽ دﻓﺎع، دادﮔﺎه ﺑﺎﯾﺪ در اﺟﺮاي اﺻﻞ ﺗﻨﺎﻇﺮ وﻗﺖ دادرﺳﯽ را ﺗﺠﺪﯾﺪ ﻧﻤﺎﯾﺪ.
ﺷﺎﯾﺴﺘﻪ ذﮐﺮ اﺳﺖ وﻓﻖ ﻣﺎده 362 ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺬﮐﻮر، ادﻋﺎي ﺟﺪﯾﺪ در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﺠﺪﯾﺪﻧﻈﺮ ﻣﺴﻤﻮع ﻧﯿﺴﺖ؛ اﻣﺎ اﺑﺮاز دﻟﯿﻞ ﺟﺪﯾﺪ، ادﻋﺎي ﺟﺪﯾﺪ ﻣﺤﺴﻮب ﻧﻤﯽﺷﻮد.
معیارهای پذیرش یا رد دلیل جدید
⇐ ارتباط با موضوع دعوا: دلیل باید مستقیماً به ادعای مطرحشده مرتبط باشد و افزودن دلیل باعث تغییر دعوا نشود.
⇐ معتبر و قابل استناد بودن: اسناد رسمی، شهادت معتبر، امارات روشن و دلایل دیجیتال دارای اصالتسنجی.
⇐ عدم اطاله دادرسی غیرموجه: اگر ارائه دلیل به تعویق بیجهت رسیدگی بینجامد یا عنصر غافلگیری ناروا ایجاد کند، دادگاه میتواند مدیریت زمان و تشریفات را اعمال کند.
این پست برگرفته از کتب و سایت های مختلف حقوقی می باشد
جهت رفع سوالات و مشکلات خود از سیستم پشتیبانی سایت استفاده نمایید .
دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد.