سازمان ها و یا نهادهایی که می‌توانند در دیوان عدالت اداری طرف شکایت در شعب دیوان قرار بگیرند

سازمان ها و یا نهادهایی که می‌توانند در دیوان عدالت اداری طرف شکایت در شعب دیوان قرار بگیرند

وزارت خانه ها

به موجب ماده ۱ قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۸۶/۷/۸ واحد سازمانی مشخصی است که تحقق یک یا چند هدف از اهداف دولت را بر عهده دارد و به موجب قانون ایجاد شده یا میشود و توسط وزیر اداره میگردد.

 

سازمان دولتی

هرچند اصطلاح سازمان دولتی عنوانی است عام و کلی و همه واحدهای دولتی را در بر می‌گیرد؛ اما مستنبط از بند الف قسمت ۱ ماده ۱ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری سازمان دولتی در معنای اخص خود در ردیف وزارت خانه مؤسسه شرکت دولتی قرار گرفته و از مصادیق واحدهای دولتی محسوب میشود.

 

مؤسسه دولتی

براساس ماده ۲ قانون مدیریت خدمات کشوری مؤسسه دولتی واحد سازمانی مشخصی است که به موجب قانون ایجاد شده یا میشود و با داشتن استقلال حقوقی بخشی از وظایف و اموری که به عهده یکی از قوای سه گانه و سایر مراجع قانونی است را عهده دار میباشد کلیه سازمانهایی که در قانون اساسی از آنها نام برده شده در حکم مؤسسه دولتی قرار دارند.

 

براساس تعریف مؤسسه دولتی در قانون مذکور مؤسسات دولتی را میتوان به سه دسته تقسیم کرد:

 

مؤسسات مستقل

 این گونه مؤسسات جدا از وزارت خانه هستند و زیر نظر مستقیم رئیس جمهور اداره میشوند و در رأس آنها معاون رئیس جمهور قرار دارد مثل سازمان انرژی اتمی ،ایران سازمان حفاظت از محیط زیست سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

 

مؤسسات دولتی

 وابسته مؤسسات مزبور وابسته به یکی از وزارت خانه ها هستند مانند گمرک ایران که زیر نظر وزارت امور اقتصاد و دارایی است.

 

مؤسسات زیر نظر قوه مقننه و قضاییه

 مثل دیوان محاسبات و پزشکی قانونی که اولی زیر نظر قوه مقننه و دومی زیر نظر قوه قضاییه قرار دارد.

مشاوره حقوقی

شرکت دولتی

طبق ماده ۴ قانون مدیریت و خدمات کشوری شرکت دولتی واحد سازمانی مشخصی است که با اجازه قانون ،ایجاد بیش از ۵۰٪ از سرمایه یا سهم آن متعلق به دولت میباشد یا توسط ارگانهای ذی صلاح مصادره و ملی شده و بیش از ۵۰ سرمایه آن در اختیار دولت قرار گرفته باشد.

 

شهرداری‌ها و مؤسسات وابسته به آنها

به عنوان مؤسسه عمومی غیردولتی قانون فهرست نهادها و مؤسسات عمومی غیردولتی مصوب ۷۳/۴/۱۹ شهرداری را مؤسسه غیر دولتی معرفی کرده است و ماده ۳ قانون شهرداری مصوب ۱۳۳۴/۴/۱۱ برای شهرداری شخصیت حقوقی مستقل قائل شده است بنابراین شهرداری مؤسسه ای است عمومی غیردولتی مستقل که به موجب قانون تشکیل میشود و عهده دار امور محلی و ارائه خدمت عمومی به شهروندان و سکنه شهر میباشد.

این مؤسسه میتواند اقدام به تشکیل ،مؤسسات سازمانها و شرکت های وابسته با شخصیت حقوقی مستقل نماید سازمان اتوبوسرانی تاکسی رانی پارکها و فضای سبز سازمان نوسازی و بهسازی و … مطابق ماده ۸۴ قانون شهرداریها مؤسسه وابسته به شهرداری محسوب میشوند.

ناگفته نماند در قانون فهرست نهادها و مؤسسات عمومی غیر دولتی مصوب ۷۳ شهرداریها و شرکتهای تابعه آنان مادام که بیش از ۵۰% سهام و سرمایه آنان متعلق به شهرداریها باشد و همچنین مؤسسات وابسته به آنها از مصادیق نهادها و مؤسسات عمومی غیر دولتی شناخته شده است.

 

سازمان تأمین اجتماعی و مؤسسات وابسته آن به عنوان مؤسسه عمومی غیردولتی

منشأ ایجاد سازمان تأمین اجتماعی ماده ۱ قانون تأمین اجتماعی مصوب بود که این ماده در تاریخ ۱۳۵۸/۴/۲۸ به موجب لایحه قانونی اصلاح قانون تشکیل سازمان تأمین اجتماعی اصلاح و این سازمان وابسته به وزارت بهداری و بهزیستی سابق شد و در تاریخ ۱۳۸۳/۳/۲۱ با تأسیس وزارت رفاه و تأمین اجتماعی به موجب قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی به موجب قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی وابستگی این سازمان به این وزارت خانه انتقال داده شد.

به موجب بند ۱۰ قانون فهرست مؤسسات و نهادهای عمومی غیر دولتی مصوب ۷۳/۴/۱۹ سازمان تأمین اجتماعی از جمله نهادهای عمومی غیردولتی است و این سازمان جزء «دولت به معنای عام که کلیه اشخاص حقوقی حقوق عمومی را در بر میگیرد محسوب میشود.

به عنوان مثال شرکت خانه سازی ایران که تمام سرمایه آن متعلق به سازمان تأمین اجتماعی است شکایت علیه آن در دیوان به عنوان شرکت وابسته به این سازمان قابلیت استماع در دیوان را دارد.

 

نهادهای انقلابی و مؤسسات وابسته به آنها

مطابق تبصره ۲ ماده واحده لایحه قانونی عدم شمول قانون کار درباره کارکنان نهادهای انقلابی مصوب ۵۹/۴/۱۳ شورای انقلاب نهادهای انقلابی به ارگانهایی اطلاق میشود که بنا به نیاز دوران بعد از انقلاب اسلامی ایران با تصویب مراجع قانون گذاری به وجود آمده اند.

مانند نهضت سواد آموزی ستاد بازسازی و نوسازی مناطق جنگی سپاه پاسداران، جهاد سازندگی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی کمیته امداد امام خمینی (ره) سازمان تبلیغات اسلامی و … که از بودجه عمومی دولت استفاده میکنند.

 

برگرفته از کتاب نحوه نظارت دیوان عدالت اداری نسبت به آرا و تصمیمات مراجع اختصاصی اداری ایران تالیف محمدرضا دلاوری

 

این پست برگرفته از کتب و سایت های مختلف حقوقی می باشد

مطلب مفیدی برای شما بود ؟ پس به اشتراک بگذارید برای دوستانتان

قاسم نجفی بابادی

2433 مطلب منتشر شده

درباره این مطلب نظر دهید !

محصولات پرفروش