نحوه اعتراض مجدد به قرار منع تعقیب قطعی شده

اعتراض مجدد به قرار منع تعقیب

از آنجایی که مرجع اصلی انجام تحقیقات مقدماتی دادسرا می‌‌باشد قانونگذار نحوه اعتراض مجدد به قرار منع تعقیب قطعی شده در این نهاد را در مادة 278 قانون آیین دادرسی کیفری مورد اشاره قرار داده است.

لیکن در پاره‌‌ای موارد مصرح قانونی که تحقیقات مقدماتی جرایم در مرجعی غیر از دادسرا انجام می‌‌گیرد و امکان صدور قرار منع تعقیب وجود دارد، در خصوص تجویز تعقیب مجدد متهم سکوت اختیار نموده است، لذا با توجه به سکوت قانونگذار این ابهام ایجاد گردیده که در فرض صدور قرار منع تعقیب توسط دادگاه آیین تعقیب مجدد به چه نحوی خواهد بود که در اینصورت با توجه به شان دادگاه چنانچه قرار منع تعقیب توسط دادگاه در مرحلة تحقیقات مقدماتی صادر شده باشد، امکان تعقیب مجدد متهم وجود دارد.

لیکن بر خلاف حکم مندرج در مادة 278 هرگاه قرار منع تعقیب دادگاه در مرجع عالی قطعیت یافته باشد، برای تعقیب مجدد نیازی به تجویز مرجع عالی نمی‌‌باشد چراکه برخلاف دادسرا که در معیت دادگاه انجام وظیفه می‌‌نماید، دادگاه در معیت مرجع تجدیدنظر قرار نداشته و دارای استقلال می‌‌باشد.

 

چگونگی صدور قرار منع تعقیب

اگر برای قاضی دادسرا محرز گردد که متهم عمل انتسابی را مرتکب نشده و دلایل برای توجه اتهام به او کافی نیست قرار منع تعقیب صادر می نماید و نیز زمانی که عمل متهم فاقد وصف کیفری است قرار منع تعقیب صادر می گردد.

به عنوان مثال فرض کنید فردی به اتهام کلاهبرداری از شرکت بیمه تحت تعقیب قرار بگیرد و با بررسی شکایت شرکت بیمه و مدافعات متهم و … قاضی به این نتیجه برسد که فرد مذکور مرتکب این عمل نشده است و یا اینکه او به اتهام عدم بازپرداخت بدهیش با شکایت شاکی تحت تعقیب قرار بگیرد حال آنکه برابر قوانین، عدم بازپرداخت بدهی جرم نیست.

در هر دو حالت قاضی دادسرا قرار منع تعقیب صادر می کند. اما این قرار در هر دو شکل آن از سوی شاکی خصوصی ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ قابلیت شکایت در دادگاه صالح را دارد اما برای این که این حق شکایت متصور باشد باید به نکات زیر توجه داشت:

در صورت صدور قرار منع تعقیب از سوی بازپرس یا دادیار، دادستان نیز باید با آن موافقت نماید لیکن در مواردی ممکن است دادستان با آن موافق نباشد که در این صورت اگر قرار از سوی دادیار صادر شده باشد به ناچار مکلف است از نظر دادستان پیروی نماید و از نظرش مبنی بر منع تعقیب عدول نماید و به تعقیب متهم ادامه دهد و در صورتی که این قرار از سوی بازپرس صادر گردد و دادستان با آن مخالف باشد برای حل اختلاف بین نظر آن دو دادگاه تصمیم گیری می نماید. در این حال اگر نظر دادگاه مبنی بر ادامه تعقیب باشد بازپرس مکلف به ادامه تعقیب است.

حق اعتراض شاکی به این قرار هنگامی است که مراحل مذکور در بند یک به انجام رسیده باشد. یعنی در ابتدا قرار به تایید دادستان برسد و در مرحله بعدی اگر به تایید دادستان نرسید مراحل گفته شده طی شود.

اگر قرار منع تعقیب به علت عدم وجود دلیل باشد و این قرار به هر دلیلی قطعیت پیدا کند دادستان می تواند پس از کسب اجازه از دادگاه و در صورت وجود دلایل جدید یک بار دیگر نیز متهم را تعقیب نماید.

 

آیا اعتراض به قرار منع تعقیب امکان دارد؟

 به موجب ماده 270 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، قرار منع تعقیب از سری قرار نهایی صادره از مقام دادسرا (دادیار یا بازپرس) است که همچون قرار موقوفی تعقیب ، غیر قطعی بوده است و می تواند مورد اعتراض قرار بگیرد.

هرچند با صدور قرار منع تعقیب، این فرصت برای شاکی فراهم می شود که اعتراض به قرار منع تعقیب، را مطرح کند، اما به موجب بند پ ماده 270 همین قانون، مهلت اعتراض به قرار های قابل اعتراض برای اشخاص مقیم ایران، ده روز و برای افراد مقیم خارج از کشور، یک ماه از تاریخ ابلاغ است.

مشاوره حقوقی

شرایط و نحوه اعتراض به قرار منع تعقیب

شاکی برای اعلام اعتراض به قرار منع تعقیب بایستی به دفاتر خدمات قضایی مراجعه کند و بعد از تکمیل فرم مخصوص آن و پیوست لایحه، اعتراض خود را به ثبت برساند. ثبت اعتراض به شکل آنلاین و الکترونیکی صورت می گیرد.

 

چند نکته در نوشتن لایحه و تکمیل اهمیت دارد:

اولا، شاکی به مهلت قانونی مقرر شده در ماده 274 قانون آیین دادرسی کیفری ( 10روز برای ساکنین ایران و یک ماه برای افراد مقیم خارج از کشور) در قانون توجه کند.

ثانیا، اسامی شاکی و مشتکی عنه با ذکر مشخصات کامل و آدرس دقیق به همان صورت که در شکوائیه ابتدایی آمده بود، در لایحه اعتراض به قرار منع تعقیب ذکر شود.

ثالثا، تمامی مدارک و مستندات که در مرحله دادسرا در پرونده موجود بوده است، به لایحه اعتراضی پیوست شود تا دادگاه برای مطالعه لایحه، نیاز به مرور مجدد پرونده نداشته باشد.

 

چه کسی حق اعتراض به قرار منع تعقیب را دارد؟

به موجب ماده 265 قانون آیین دادرسی کیفری ، قرار منع تعقیب در دو صورت از جانب بازپرس صادر می شود:

اولا، در صورت جرم نبودن عمل ارتکابی متهم، یعنی فعلی که متهم انجام داده است، در قانون جرم انگاری نشده است.

ثانیا، فقدان ادله کافی برای انتساب جرم به متهم، یعنی فعل منسوب به متهم ماهیتا جرم است، اما قرائن و دلایل کافی برای انتساب به او، وجود ندارد.

 

 براساس بند الف ماده 270 قانون مذکور، اعتراض به قرار منع تعقیب با تقاضای شاکی، امکان پذیر است. حال، اگر شاکی پرونده، به قرار صادره معترض باشد، می تواند در دادگاه صالح به رسیدگی جرم، با تنظیم لایحه، اعتراض به منع تعقیب را مطرح کند.

برای مثال، فردی به داشتن رابطه نامشروع متهم شده است و بازپرس برای وی اقدام به صدور قرار منع تعقیب می کند، فرد شاکی می تواند نسبت به این قرار در دادگاه کیفری اعتراض کند.

 

این پست برگرفته از کتب و سایت های مختلف حقوقی می باشد

مطلب مفیدی برای شما بود ؟ پس به اشتراک بگذارید برای دوستانتان

قاسم نجفی بابادی

2433 مطلب منتشر شده

درباره این مطلب نظر دهید !

محصولات پرفروش