مدعی مالکیت املاک فاقد سابقه ثبتی که برای آنها سند رسمی صادر نشده می تواند برای اثبات ادعای خود، اقدام به طرح دعوای اثبات مالکیت نموده و با استناد به مبایعه نامه، قولنامه، اماره تصرف، تحقیق محلی، شهادت شهود و … صدور حکم مبنی بر احراز مالکیت خود بر ملک مزبور را از دادگاه تقاضا نماید.
اختلاف نظر در طرح دعوای اثبات مالکیت
اثبات مالکیت جزء دعاوی است که در خصوص پذیرش آن بین قضات اختلاف نظر وجود دارد؛ اما به نظر می رسد، غالب قضات در مورد پذیرش چنین دعوایی در مورد املاک ثبت نشده اتفاق نظر دارند؛
لیکن در باب املاکی که دارای سند مالکیت هستند دادگاه ها مطابق مواد ۴۷ و ۲۲ فردی را مالک می شناسند که سند اصلی مالکیت به نام اوست و عقیده صاحب نظران مخالف با دعوای اثبات مالکیت در مورد املاک ثبت شده بر این است که در صورتی که در مورد املاک ثبت شده دعوای اثبات مالکیت را بپذیریم با صدور حکم به مالکیت صاحب سند عادی ملک هم زمان دارای دو سند رسمی خواهد بود، یکی نزد خوانده دعوی که برابر ماده ۲۲ دارای اعتبار است و دیگری حکم قطعی مبنی بر اثبات مالکیت دارنده سند عادی و بر این اساس با طرح دعوای اثبات مالکیت در مورد املاک دارای سند رسمی مخالفت می کند؛
اما در مورد اراضی و املاک ثبت نشده، امکان طرح چنین دعوایی از دید غالب صاحب نظران وجود دارد در پاسخ به ایراد حقوق دانان در خصوص عدم قابلیت طرح دعوای اثبات مالکیت در مورد املاک دارای سند رسمی گفته شده که ایراد و انتقاد اظهار شده صحیح به نظر نمی رسد؛ چرا که با صدور حکم اثبات مالکیت در حقیقت اعتبار سند رسمی قبلی از بین رفته و با وجود تاریخ مؤخر حکم بر اثبات مالکیت، سند قبلی اثری ندارد.
به واقع مطلب مطروحه نمی تواند پاسخ کاملی بر انتقاد مخالفین اثبات مالکیت در حوزه املاک ثبت شده باشد؛ زیرا در هر حال وجود دو سند متضاد به ظاهر معتبر در مورد یک ملک در ید افراد جامعه چه بسا اعتبار و اهمیت اسناد رسمی را زیر سوال ببرد و مردم را نسبت به این اسناد بی اعتماد نماید؛ اما پر واضح است که پاک کردن صورت مسئله راهکار حل مشکل نیست همان طور که اقلیتی از قضات نیز با شرایطی عقیده بر پذیرش این دعوی دارند.
نحوه اثبات مالکیت ملک
در صورت بروز اختلاف در مورد املاکی که به صورت رسمی ثبت نشده است و لزوم اثبات، لازم است دعوایی به خواسته اثبات مالکیت در دادگاه طرح نماید. دادگاه در صورتی که با توجه به دلایل و مستندات خواهان، از جمله تصرف ملک، مبایعه نامه عادی و شهادت شهود، مالکیت خواهان را احراز نماید، حکم وی را صادر خواهد کرد.
1. اثبات مالکیت با سند عادی
در صورتی که ملک مربوطه فاقد سند رسمی باشد، مالک باید اقدام به طرح دعوای اثبات مالکیت نموده و با استناد به مبایعه نامه یا قولنامه، صدور حکم مبنی بر احراز مالکیت را از دادگاه تقاضا نماید.
2. اثبات مالکیت املاک دارای سابقه ثبتی
در املاک دارای سابقه ثبتی، باید گفت قانون، کسی را مالک می داند که دارای سند مالکیت باشد. همچنین ملک در دفتر املاک به نام او ثبت شده باشد. از این رو فرض کنید ملکی دارای سابقه ثبتی بود و سند مالکیت داشت. در این صورت، دادگاه ادعای افراد دیگر برای اثبات مالکیت بر چنین ملکی را نمی پذیرد. زیرا اصل بر آن است که ملک مورد نظر بر اساس موازین قانونی قبلاً به ثبت رسیده و دارای مالک قانونی می باشد.
بنابراین، دعوای مورد بحث ما قابلیت استماع ندارد. در واقع این خواسته نسبت به املاک ثبت شده قابل استماع نیست. زیرا طرح چنین دعوایی نسبت به ملکی که سند رسمی دارد برخلاف قانون ثبت بوده و محاکم در این خصوص قرار عدم استماع دعوی صادر می کنند.
اگر قرار باشد در مورد املاک دارای سابقه ثبتی، دعوای اثبات مالکیت مورد پذیرش قرار گیرد و دادگاه حکم به مالکیت فرد مدعی دهد در چنین شرایطی با دو نفر مالک مواجه خواهیم شد. از آنجا که این امر از اساس باطل است لذا دادگاهها در مورد ملکی که مالک آن دارای سند رسمی است، دعوای اثبات مالکیت را نمی پذیرند. این امر مستند به ماده 22 قانون ثبت است. این ماده قانونی مقرر می دارد فرد دارای سند مالکیت که قبلاً ملک او در دفتر املاک به ثبت رسیده، مالک واقعی ملک شناخته می شود.
راه های اثبات مالکیت ملک
راه های گوناگونی جهت اثبات مالکیت وجود دارد که عبارتند از:
⇐ سند رسمی
⇐ قرارداد
⇐ تصرف
⇐ شاهد
⇐ اقرار
مدارک لازم جهت اثبات ادعای مالکیت
⇐ سند یا قرارداد مالکیت
⇐ درخواست استعلام از دفاتر اسناد
⇐ رسید پرداخت وجه معامله
⇐ اظهارات شهود
⇐ استشهاد محلی
مرجع رسیدگی به دادخواست اثبات مالکیت
براساس اینکه دعوی اثبات مالکیت ملک جزو دعاوی مالی محسوب می شود، در ابتدا بایستی با تهیه تمبر و ابطال و الصاق آن به پرونده، مراحل دادرسی را آغاز نمایند. در ادامه به دادگاه محل وقوع ملک مراجعه نموده و اقامه دعوی صورت پذیرد. بنابراین حتی در صورت اسکان طرفین در مناطق دیگر، مرجع صالح رسیدگی به دادخواست، دادگاه واقع در نزدیکی ملک مورد نظر خواهد بود.
جهت رفع سوالات و مشکلات خود از سیستم پشتیبانی سایت استفاده نمایید .
دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد.