چگونگی رسیدگی در دیوان عالی کشور

چگونگی رسیدگی در دیوان عالی کشور

کلیه دادگاه های حقوقی و کیفری، چه در سطح دادگاه های بدوی و چه در سطح دادگاه های تجدید نظر ، به نوعی، تحت نظارت عالی مرجعی، تحت عنوان دیوان عالی کشور هستند؛ چرا که یکی از مهم ترین وظایف دیوان عالی کشور، نظارت بر اجرای صحیح قوانین در محاکم قضایی است. به همین مناسبت، در سلسله مراتب مراجع قضایی می توان به ترتیب، دیوان عالی کشور، دادگاه های تجدید نظر و دادگاه های بدوی را قرار داد.

با اینکه تجدید نظر خواهی از احکامی که دادگاه های بدوی صادر می کنند، علی القاعده، به عهده دادگاه های تجدید نظر است، در قانون ، مواردی پیش بینی شده است که به موجب آن ، دیوان عالی کشور ، به صورت مرجع تجدید نظر خواهی از حکم دادگاه های بدوی درآمده و حکم صادره را مورد رسیدگی مجدد قرار می دهد. لذا در این قسمت، قصد داریم نحوه رسیدگی در دیوان عالی کشور در تجدید نظرخواهی را توضیح دهیم.

در خصوص نحوه رسیدگی دیوان عالی کشور در مرحله تجدید نظر خواهی، باید گفت که بر اساس ماده 426 قانون آیین دادرسی کیفری، مرجع صلاحیت دار برای رسیدگی به درخواست تجدید نظر از آرای دادگاه های کیفری، دادگاه تجدید نظر استان است. با این حال، رسیدگی تجدید نظر نسبت به برخی احکام، در صلاحیت دیوان عالی کشور قرار گرفته است.

نحوه رسیدگی در دیوان عالی کشور در مرحله تجدید نظرخواهی، به این شرح است که بر اساس ماده 428 قانون آیین دادرسی کیفری، آرایی که از دادگاه کیفری یک صادر شده است و مجازات آنها، سلب حیات، قطع عضو، حبس ابد، مجازات تعزیری درجه سه و بالاتر است و همچنین، جرایم عمدی که میزان دیه آنها، نصف دیه کامل یا بیشتر از آن است و نیز، آرای سیاسی و مطبوعاتی، در دیوان عالی کشور، مورد بررسی و تجدید نظر قرار می گیرند.

بنابراین، می توان گفت رسیدگی در دیوان عالی کشور در مرحله تجدید نظر خواهی، به این صورت است که صرفا آرای صادره از دادگاه کیفری (نه دادگاه حقوقی) در دیوان عالی کشور مورد رسیدگی قرار می گیرد و آرای دادگاه کیفری دو، اصولا در دادگاه تجدید نظر استان، رسیدگی می شوند. نحوه رسیدگی در دیوان عالی کشور نیز به این صورت است که می بایست یکی از جهات تجدید نظر خواهی کیفری، در خصوص حکم صادره، وجود داشته باشد.

از جمله جهات تجدید نظر در دیوان عالی کشور ، بر اساس ماده 464 قانون آیین دادرسی کیفری، می توان به ادعای عدم رعایت قوانین مربوط به تقصیر متهم یا مجازات قانونی او، ادعای عدم رعایت اصول دادرسی با درجه اهمیت بالا که منجر به بی اعتباری رای دادگاه شود و یا منطبق نبودن مستندات با مدارک موجود در پرونده اشاره نمود.

نحوه رسیدگی در دیوان عالی کشور در مرحله تجدید نظر خواهی، به این صورت است که دیوان، در صورتی که یکی از جهات نقض رای را احراز نمود، آن را نقض کرده و اگر تحقیقات انجام شده را ناقص بداند، برای رسیدگی بیشتر، پرونده را به دادگاه صادر کننده رای ارجاع می دهد. همچنین، در صورتی که دادگاه صادر کننده رای، صالح به رسیدگی نبوده، پرونده را به مرجع صلاحیت دار، ارجاع می نماید که آن مرجع، مکلف به رسیدگی است.

مشاوره حقوقی

تشکیل یا عدم تشکیل جلسه رسیدگی در دیوان عالی کشور

نحوه فرجام خواهی در دیوانعالی کشور در مورد احکام دادگاه های کیفری، ضمن مواد 462 الی 473 قانون آیین دادرسی کیفری، ذکر شده است که بر اساس آن، رسیدگی دیوان عالی کشور در مرحله فرجام خواهی، بدون حضور طرفین یا وکلای آنها انجام می شود. اگر رای صادره، مطابق قانون صادر شده باشد، تایید یا ابرام می شود و در صورتی که مخالف قانون یا بدون توجه به ادله و مدافعات طرفین دعوی صادر شده یا تشریفات قانونی مهم در خصوص آن رعایت نشده باشد، رای نقض می شود.

 

نقض پرونده در دیوان عالی کشور

در صورتی که عمل انجام گرفته، جرم نبوده یا مشمول عفو شود و یا به علل دیگر، متهم قابل تعقیب نباشد، رای صادره، نقض بلا ارجاع می شود. اما در صورتی که رای یا قرار صادره، به علت نقص تحقیقات یا مواردی از این قبیل ، نقض شده باشد، به دادگاه صادر کننده رای ارجاع داده می شود تا این دادگاه، با ملاحظه موارد مذکور توسط دیوان عالی کشور، پرونده را تکمیل و سپس، مجددا رای صادر نماید.

 

مهلت فرجام خواهی در دیوان عالی کشور

باید توجه داشت که نحوه رسیدگی در دیوان عالی کشور به فرجام خواهی، به این صورت است که باید ظرف مهلت بیست روز ( برای اشخاص مقیم ایران ) و دو ماه ( برای اشخاص مقیم خارج از ایران ) درخواست فرجام خواهی شود.

 

نحوه رسیدگی فرجامی دیوان عالی کشور

نحوه رسیدگی دیوان عالی کشور در مرحله فرجام خواهی حقوقی و کیفری، به صورت رسیدگی شکلی است و دیوان، وارد ماهیت دعوا نشده و حکم صادر نمی کند؛ بلکه پرونده را به مرجع پایین تر می فرستد تا مجددا رای صادر شود.

 

مطلب مفیدی برای شما بود ؟ پس به اشتراک بگذارید برای دوستانتان

قاسم نجفی بابادی

2165 مطلب منتشر شده

درباره این مطلب نظر دهید !

محصولات پرفروش