براساس ماده 734 ق.م: «كفالت عقدي است كه به موجب آن احد طرفين در مقابل طرف ديگر احضار شخص ثالثي را تعهد ميكند. متعهد را كفيل، شخص ثالث را مكفول و طرف ديگر را مكفولله ميگويند».
عقد کفالت، در مواردي كه مكفولله طلب يا حقي نسبت به مكفول دارد، منعقد ميشود. در برخي موارد نيز، دادگاه از متهم كفيل ميخواهد تا به هنگام تحقيق يا دادرسي حاضر شود. در واقع، عقد كفالت، تعهد به احضار است نه تعهد به پرداخت دين. با اين وجود، هر گاه كفيل نتواند مكفول را احضار كند، بايد از عهدة حقي كه به عهدة مكفول است، برآيد (ماده 740 ق.م). بنابراين، التزام كفيل به پرداخت دين اثر مستقيم عقد نيست بلكه جبران خسارت ناشي از عدم انجام متعهد ميباشد. اين خسارت، به طور مقطوع (به صورت وجه التزام) و به ميزان دين، تعيين ميشود.
اوصاف عقد كفالت
عقد كفالت، از جمله عقود مجاني است يعني كفيل در ازاي تعهد احضار، چيزي دريافت نميكند. اين وجود، شرط پرداخت عوض به كفيل بود مانع است. وصف ديگر عقد كفالت، تبعي بودن آن است زيرا صحت عقد منوط به وجود حق يا ادعا عليه مكفول ميباشد. ويژگي ديگر عقد كفالت، لزوم، آن ميباشد يعني كفيل نميتواند آن را بهم بزند هر چند كه مكفولله ميتواند از وثيقهاي كه به نفع وي شده است، صرفنظر نمايد اما فوت يا حجر مكفولله باعث انحلال آن نميشود. در نهايت اينكه كفالت مربوط به نفس انسان است و ارتباطي به اموال ندارد، ضمن آنكه قائم به شخص كفيل ميباشد و با مرگ كفيل از بين ميرود.
تفاوت کفالت با ضمان
توضیح میدهند که کفالت نوعی به عهده گرفتن مسئولیت است. یعنی اینکه مسئولیت حاضر کردن شخصی را به عهده بگیرید. در مواقعی این تعهد را نوعی ضمانت نیز مینامند. اگرچه ضمانت و کفالت از نظر حقوقی با یکدیگر متفاوت هستند و باید به خاطر داشته باشیم که از این عقود در جایگاه مناسب آنها استفاده کنیم.
در عقد ضمانت، ضامن برای پرداخت دیون تعهد دارد. یعنی متعهد میشود که در صورت پرداخت نشدن بدهی یا دیون، آن میزان بدهی را پرداخت کند اما در کفالت، تعهد بر نفس یا کفالت بر تن است. کفیل متعهد است که شخص را در محلی که مورد نظر مکفول له است حاضر کند. البته اگر مکفول به تبعیت از کفیل در جایگاه مقرر حاضر نشود، در نهایت کفیل ملزم خواهد شد که دیون او را پرداخت کند یا مسئولیت امور را به عهده بگیرد اما به طور کلی، تعهد در کفالت صرفا در احضار کردن شخص است.
با اینکه عقد ضمانت در امور مدنی کاربرد زیادی دارد، کفالت چندان در روابط میان اشخاص حقیقی استفاده نمیشود. البته کفالت از نظر جزایی، یکی از قرارهای تامینی موضوع ماده 217 قانون آیین دادرسی کیفری است.
انواع کفالت مدنی
کفالت مدنی به دو صورت می باشد:
1. موقت
2. مطلق
⇐ در کفالت موقت باید مدت معلوم گردد.
⇐ در کفالت مطلق، مکفول له هر موقع که بخواهد میتواند احضار مکفول را تقاضا کند ولی در کفالت موقت قبل از رسیدن موعد حق مطالبه ندارد.
⇐ اگر کفیل نتواند مکفول را حاضر کند بدلیل تخلف از انجام تعهد باید دین مکفول را بپردازد اما اگر کفیل، مکفول را حاضر کند و مکفول از پرداخت دین به مکفول له خودداری کند کفیل هیچگونه مسئولیتی نخواهد داشت چرا که به تعهد خود که حاضر کردن مکفول بوده، عمل کرده است.
وظایف کفیل در عقد کفالت
در عقد کفالت در قانون مدنی، کفیل باید مکفول را در زمان و مکانی که متعهد شده است حاضر نماید وگرنه باید حقی را که بر عهده مکفول ثابت شده است را پرداخت نماید. اگر کفیل در غیر از زمان و مکان مشخص شده مکفول را حاضر کند . مکفول له ملزم نمی باشد آن را بپذیرد ولی اگه بپذیرد، کفیل بری خواهد شد. کفیل ملزم خواهد بود فقط در مواردی که توافق شده است مکفول را بیاورد و در غیر موارد توافقی و در صورتی که هر روز مکفول له، مکفول را بخواهد، کفیل ملزم به آوردن مکفول نخواهد بود. اگر کفیل، مکفول را طبق توافق حاضر نماید ولی مکفول له از قبول نمودن آن امتناع نماید؛ کفیل می تواند با شهادت معتبر، احضار مکفول و امتناع مکفول له را در نزد قاضی ثابت نماید یا اینکه مکفول در نزد قاضی احضار نماید و تبرئه گردد.
در صورتی که مباشرت مکفول در توافق نامه شرط نشده باشد، کفیل حق دارد به جای حاضر نمودن مکفول، حقی را که بر عهده مکفول بوده را ادا نماید در این صورت خودش نیز از حاضر نمودن مکفول نیز بری خواهد شد و در صورتی که کفالت با اذن مکفول صورت گرفته باشد، کفیل می تواند با او مراجعه نموده و آن چه که پرداخته است را مطالبه نماید. در صورت وجود هر گونه سوال و نیاز به مشاوره، اورژانس وکالت در اصفهان با وکیل پایه یک دادگستری آماده پاسخگویی به شما عزیزان به صورت آنلاین، تلفنی و حضوری می باشد.
موارد برائت کفیل
⇐ معرفی به موقع کفیل: چنانچه در زمان و مکان خاصی که قرار بوده مکفول را معرفی نماید.
⇐ حضور به موقع مکفول: اگر مکفول شخصاً حاضر شود کفیل نیز برئ میشود.
⇐ برائت ذمه مکفول: اگر ذمه مکفول که موجب کفالت شده به نحوی برئ شود. کفیل نیز برئ میشود.
⇐ انصراف مکفولله از تعهد کفیل: به هر دلیلی اگر مکفول¬له تعهد کفیل را نخواهد، کفیل برئ میشود.
⇐ انتقال حق مکفولله: اگر دین و طلب مکفولله به دیگری منتقل شود، مثلاً کسی دین مدیون را ضمانت کند، و در نتیجه دین منتقل شود، جائی برای کفالت باقی نمیماند.
⇐ فوت مکفول: کفیل متعهد به حاضر کردن مکفول است و اگر بمیرد دیگر امکانی برای ⇐ اجرای تعهد باقی نمیماند. و چنانچه دین مکفولله بدون پرداخت بماند، کفیل مسئولیتی ندارد».
جهت رفع سوالات و مشکلات خود از سیستم پشتیبانی سایت استفاده نمایید .
دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد.