قرارداد قرض – قاسم نجفی بابادی

قرارداد قرض

قرض دادن با امانت دادن متفاوت است. وقتی شما پولی را به شخصی قرض می دهید، شخص دوم مالک پول می شود و آن را می تواند به هر نحوی خرج کند ولی باید در تاریخ ذکر شده مقدار پول، قرض گرفته شده را برگرداند ولی در امانت شخص پول یا مال خود را امانت می دهد و فرد دوم نمی تواند به آن، دست بزند و از آن استفاده کند.

عقد قرض

ویژگی های قرارداد قرض

1. قرارداد قرض قرارداد تملیکی است

قرارداد قرض قراردادی است که پس از توافق طرفین، موضوع آن به ملکیت وام گیرنده در می آید این ملکیت از زمان عقد قرارداد است و با توجه به نظر حقوقدانان مشهور در قرارداد قرض تملیک از زمان قرارداد است نه از زمان قبض.

2. قرارداد قرض قرارداد رضایی است نه تشریفاتی

قرارداد قرض به تنهایی طرفین را ملتزم به مفاد آن می کند و اگر مال موضوع قرارداد قرض عین معین باشد موجب تملیک آن به وام گیرنده می شود. بنابراین برای تحقق قرارداد قرض نیاز به تشریفات خاص نیست و نباید گفت که قبض مال مورد قرض از شروط صحت آن است چرا که در تمام قراردادها اصل بر رضایی بودن قراردادها است و تشریفاتی بودن قراردادها باید در قانون تصریح شده باشد یا اثبات شود برای مثال در قرارداد هبه قبض شرط صحت است و هبه از قراردادهای تشریفاتی می باشد.

3. قرارداد قرض قراردادی لازم است نه جایز

ماده ی 651 قانون مدنی مقرر می دارد:« اگر برای ادای قرض به وجه ملزمی اجل تعیین شده باشد مقرض نمی تواند قبل از انقضاء مدت طلب خود را مطالبه کند.»

از مفهوم ماده ی فوق ممکن است چنین برداشت کنیم که اگر برای ادای قرض به به صورت الزام آوری مدت تعیین نشده باشد، قرض دهنده می تواند هر گاه بخواهد طلب خود را از قرض گیرنده بخواهد.

بنابراین ممکن است گفته شود که قرارداد قرض در حقوق مدنی قراردادی جایز است و دو طرف را پایبند نمی سازد.

ولی این احتمال را نمی توان پذیرفت زیرا منظور از لازم بودن قرارداد این است که طرفین به مفاد آن پایبند باشند و نتوانند قراردادی را که بسته اند برهم بزنند و هدف از قرارداد قرض نیز این است که مالی به قرض گیرنده تملیک شود و او ملتزم باشد که مثل آنچه را به وام گرفته پس بدهد.

4. قرارداد قرض قراردادی است معوض

به دنبال قرارداد قرض دو طرف متعهد به گذاشتن عوض می شود و هر دو تعهد دارند ولی معوض بودن این قرارداد مانند بقیه ی معاوضه ها نیست. بدین معنی که بر طبق مفاد توافق طرفین در قرارداد قرض وام گیرنده مثل همان چیزی را به وام دهنده می دهد که گرفته است و اگر مثل آن نباشد باید قیمت را بدهد.

انعقاد قرارداد قرض‏

قرارداد قرض نیاز به ایجاب و قبول دارد، مثل اینکه قرض‌دهنده بگوید: «این مال را به تو قرض دادم‏» و قرض‌گیرنده,بگوید: «قبول کردم‏» یا هر لفظ دیگری که بیانگر این دو معنا باشد. عربی بودن ایجاب و قبول شرط نیست,و با هر لغتی منعقد می‏شود.

اگر به قصد قرض، مالی را بپردازد و دیگری با همان قصد بگیرد، قرض منعقد می‏شود؛ به این معنا که عقد قرض ,بدون لفظ و به وسیله معاطات نیز محقق می‌شود. البته ترتیب آثار و ملکیت قرض‌گیرنده نسبت به ,مال قرض داده شده و اشتغال ذمه‏اش بر مثل، متوقف بر قبض و اقباض است.

‏ اشتغال ذمه به معنای عهده‌دار شدن تکلیف است و قبض و اقباض نیز به معنای رد و بدل، کردن مال است.

همچنین معاطات عبارت است از مبادله و داد و ستد بدون عقد مخصوص و در حقیقت معاطات، به هر معامله و معاوضه‌ گفته می‌شود که در آن ایجاب و قبول (صیغه مخصوص) وجود نداشته باشد، اعم از اینکه لفظ دیگری گفته شود یا گفته نشود.

عقد قرض

تعهدات قرض گیرنده

وام گیرنده مطابق قرارداد قرض متعهد است مثل مالی را که قرض گرفته است از حیث مقدار و جنس و وصف به وام دهنده رد کند (ماده 648 قانون مدنی). برای مثال اگر شخصی 10 میلیون تومان از بانک قرض گرفته است باید در موعد معین مبلغ 10میلیون تومان را به قرض دهنده پس بدهد مگر اینکه برای بازپرداخت قرار اقساطی گذاشته شده باشد. ولی گاهی اتفاق می افتد که هنگام ادای دین مثل مالی که به قرض گرفته شده نایاب می شود و مدیون نمی تواند به تعهد اصلی خود درباره ی تهیه ی مثل عمل کند. در این حالت ناچار باید قیمت آن مال پرداخته شود که در این مواقع قیمت روز پرداخت باید به قرض دهنده داده شود.

 

تعهدات قرض دهنده

در اثر قرارداد قرض موضوع آن به وام گیرنده منتقل می شود و بنابراین وام دهنده وظیفه دارد که آن را به وام گیرنده تسلیم کند. خودداری از اجرای این تعهد نه تنها به وام گیرنده حق می دهد که خسارات ناشی از انجام ندادن تعهد را از او بگیرد، تلف و نقص مال را نیز بر عهده ی وام دهنده می گذارد هر چند که در نتیجه ی حوادث خارجی باشد.

 

مطلب مفیدی برای شما بود ؟ پس به اشتراک بگذارید برای دوستانتان

قاسم نجفی بابادی

2420 مطلب منتشر شده

درباره این مطلب نظر دهید !

محصولات پرفروش