چگونگی مطالبه وجه سفته – قاسم نجفی بابادی

تعریف سفته

مطابق با ماده ٣٠٧ قانون تجارت: “فته‌ طلب (سفته) سندی است که به موجب آن امضاکننده تعهد می‌کند مبلغی در موعد معین یا عندالمطالبه در وجه حامل یا شخص معین و یا به‌ حواله‌کرد آن شخص کارسازی نماید.”

سفته به نوعی وسیله کسب اعتبار است یعنی بعنوان یک وثیقه مورد استفاده قرار می گیرد.

امروزه کسی از سفته به جای پول یا بجای چک استفاده نمی کند و معمولاً زمانی که کسی وام از بانک دریافت می کند یا از کسی مال یا پولی را قرض می کند، برای تضمین بازپرداخت آن، از سفته استفاده می کند.

دادخواست مطالبه وجه سفته

 

جهت مطالبه وجه سفته چه زمانی باید اقدام شود؟

تمامی سفته ها دارای دو نوع تاریخ می باشند: تاریخ صدور و تاریخ سررسید.

برای مطالبه وجه سفته تاریخ صدور آن ملاک نیست بلکه ملاک عمل، زمانی است که تاریخ سررسید فرا رسیده است.

اهمیت تاریخ سررسید بدین جهت می باشد که اگر صادرکننده به تعهدش عمل نکند، وقتی دارنده می خواهد که سفته را به اجرا بگذارد، میتواند ظرف ده روز از تاریخ سررسید سفته، آن را واخواست نماید و ظرف یکسال از تاریخ سررسید علیه صادرکننده و سایر مسئولین سفته طرح دعوا نماید.

اگر سفته ظرف ده روز از تاریخ سررسید، واخواست نشود امکان استفاده از شرایط توقیف اموال (تأمین خواسته) ممکن نیست مگر اینکه حدود ده تا بیست درصد ارزش سفته بعنوان خسارت احتمالی به صندوق دادگستری واریز گردد. (یعنی اگر سفته قدیمی باشد تنها راه توقیف اموال، پرداخت خسارت احتمالی می باشد)

نکته مهم این است که اگر صادرکننده اموالی نداشته باشد، در اینصورت لازم نیست که سفته واخواست شود چون که می بایست ٢/٢۵ درصد مبلغ خواسته علاوه بر هزینه دادرسی، بعنوان هزینه واخواست، پرداخت گردد.

 

طرح دعوی مطالبه وجه سفته در مهلت قانونی

مهلت طرح دعوی به طرفیت صادر کننده و ظهرنویسان، پس از واخواست، حداکثر یکسال برای خوانده هایی که ساکن ایران هستند و دوسال برای خوانده هایی که مقیم خارج از کشور هستند، می باشد.

vدر صورت عدم رعایت مواعد مذکور، از امتیازاتی نظیر، مسئولیت تضامنی صادرکننده و ظهرنویس، صدور قرار تامین خواسته بدون تودیع خسارت احتمالی محروم شده و باید مانند پرونده های عادی مطالبه و به پرونده رسیدگی شود .

 

واخواست سفته

واخواست سفته اقدامی است که از سوی دارنده سفته جهت توقیف اموال صادرکننده، انجام می گیرد.

واخواست در فرم های مخصوصی نوشته می شود و مراجع خاصی برای این کار پیش بینی شده است که واخواست سفته را انجام می دهد.

واخواست سفته به نوعی شبیه برگشت زدن چک است با این تفاوت که اگر چک برگشت زده نشود، نمی توان طرح دعوا نمود اما سفته بدون واخواست هم قابل مطالبه می باشد.

 

ظهرنویسی سفته

یعنی آن که دارنده سفته مطالبی را که در برگیرنده هدف او از دریافت یا انتقال سفته است در پشت آن نوشته و در زیر این مطالب، امضا می کند.

پس ظهر نویسی برای انتقال سفته به دیگری یا وصول وجه آن است.

اگر ظهرنویسی برای انتقال باشد، دارنده جدید سفته دارای کلیه حقوق و مزایایی می شود که به آن سند تعلق دارد.

انتقال سفته با امضای دارنده آن به عمل می آید. دارنده سفته می تواند برای وصول وجه آن به دیگری وکالت دهد که این عمل را برای او انجام دهد.

اصولا ظهرنویسی برای انتقال است اما اگر برای وکالت در وصول باشد، باید این موضوع در پشت سفته تصریح شود و به امضای ظهرنویس برسد.

در واقع کسی که (با ظهرنویسی) وکالت در وصول سفته پیدا می کند، مانند دارنده سفته حق اقامه دعوی را نیز برای وصول آن خواهد داشت.

 

 جهت مطالبه سفته به کجا باید مراجعه شود؟

اگر مبلغ سفته تا ٢٠ میلیون تومان باشد، شورای حل اختلاف محل اقامت صادرکننده (خوانده) صالح است اما اگر مبلغ آن بیش از ٢٠ میلیون تومان باشد، مرجع صالح دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده می باشد.

هزینه دادرسی در دادگاه ٣/۵ درصد مبلغ سفته است و در شورای حل اختلاف نصف آن می باشد.

 

 

خواهان دعوای مطالبه وجه سفته چه کسی است؟

هر شخصی که اسم او مقابل عبارت حواله کرد نوشته شده باشد، می تواند خواهان دعوا باشد.

البته ممکن است سفته در وجه حامل نیز صادر شود. بنابراین هم ذینفع و هم وکیل او می توانند برای مطالبه وجه سفته در دادگاه یا شورای حل اختلاف، دادخواست تقدیم نمایند.

 

چه کسی مسئول پرداخت وجه سفته است؟

در ابتدای خط دوم سفته عبارت متعهد یا متعهدین نوشته شده است و بدین معنا می باشد که صادرکننده و متعهد سفته به نوعی مسئول پرداخت وجه سفته می باشند.

مشخصات صادرکننده و مسئول پرداخت وجه سفته در قسمت پایین سفته در کادر مستطیل نوشته می شود. دارنده سفته باید در نشانی محل اقامت صادرکننده، طرح دعوا نماید.

اگر دارنده سفته بخواهد آن را به شخص ثالثی انتقال دهد، باید پشت سفته نام خود را بنویسد و دو امضاء بزند که به این عمل، ظهرنویسی می گویند.

علاوه بر ظهرنویس، ممکن است شخص دیگری با عنوان “ضامن” پشت سفته را امضاء بزند که در واقع ضامن پرداخت وجه سفته شود.

نکته مهم این است که اگر ضامن، شخصی که ظهرنویسی کرده است، باشد و از تاریخ سررسید سفته بیش از ١۵ روز یا ۴۵ روز یا ۴ ماه بسته به محل صدور آن گذشته باشد، دیگر امکان اقامه دعوا علیه ظهرنویس و ضامن او نیست.

 

 مدارک لازم جهت مطالبه سفته

گام اول و بسیار مهم در ارائه دادخواست مطالبه وجه سفته، تنظیم یک دادخواست مدون و قانونی توسط یک وکیل دادگستری می باشد تا بتواند به تمامی جنبه های موضوع دعوا در دادخواست اشاره نماید.

 

برای مطالبه وجه سفته می بایست مدارک زیر را تهیه و ضمیمه دادخواست نمایید:

1. کپی برابر اصل سفته

2. کپی برابر اصل واخواست سفته (اگر انجام شده است)

3. کپی برابر اصل کارت ملی خواهان

4. کپی برابر اصل مستنداتی که سفته را دریافت نموده اید (اختیاری)

5. اصل وکالتنامه وکیل (اگر وکیل دارید)

 

اگر قصد دارید که اموال بدهکار را توقیف نمایید باید در ستون خواسته قید نمایید تقاضای صدور حکم مبنی بر محکومیت خوانده به پرداخت وجه سفته بانضمام تقاضای صدور قرار تأمین خواسته.

در اینصورت پس از ارجاع دادخواست به شعبه صالح، باید فوراً به شعبه مربوطه مراجعه نموده و طی یک لایحه اموال بدهکار را معرفی نمایید.

حتی اگر اموالی از بدهکار نمی شناسید می توانید تقاضای استعلام از تمامی بانکها، همراه اول، راهنمایی و رانندگی و اداره ثبت نمایید تا اگر مالی شناسایی شد توقیف گردد تا قابل انتقال تا پایان دادرسی و اجرای حکم نباشد.

پس از ارجاع دادخواست مطالبه وجه سفته، وقت رسیدگی تعیین می گردد که در صورت حضور طرفین دعوا و احراز مدیون بودن متعهد، وی محکوم به پرداخت وجه سفته می گردد و اگر بدهی خود را نپردازد، اموال او توقیف می شود و اگر اموالی نداشته باشد، به درخواست طلبکار بازداشت و حبس می شود مگر اینکه بدهکار تقاضای اعسار نماید که در صورت احراز عدم توان پرداخت او، حکم به پرداخت بصورت اقساط داده می شود.

 

مطلب مفیدی برای شما بود ؟ پس به اشتراک بگذارید برای دوستانتان

قاسم نجفی بابادی

2165 مطلب منتشر شده

درباره این مطلب نظر دهید !