چگونگی ابطال سند رهنی – قاسم نجفی بابادی

سند رهنی یک سند رسمی محسوب می شود که در دفاتر اسناد رسمی تنظیم می شود و به موجب آن راهن یا بدهکار، ملک خود را به عنوان وثیقه ی بدهی خود در رهن مرتهن یا طلبکار قرار می دهد.

چنان چه سند رهنی به صورت قانونی تنظیم نشده باشد، شخص ذی نفع میتواند برای ابطال سند رهنی به دادگاه مراجعه کند.

عقد رهن

 

ممکن است، شخصی ملک دیگری را به عنوان مال خود در رهن شخص دیگر اعم از حقیقی یا حقوقی قرار دهد. پس از این که مالک متوجه ی قرار گرفتن ملک خود در رهن شود، می تواند دادخواست ابطال سند رهنی را مطرح کند. مثال دیگری که در این ارتباط می توان زد، زمانی است که شخصی با سند عادی، ملکی را خریداری می کند و فروشنده ی ملک پس از امضای مبایعه نامه، اقدام به در رهن بردن ملک می کند. در چنین حالتی نیز خریدار ملک میتواند، دادخواست ابطال سند رهنی را از دادگاه بخواهد. حالت دیگری که ممکن است وجود داشته باشد، زمانی است که شرایط قانونی قرارداد رهن، مانند شرایط اساسی صحت معامله رعایت نشده باشد.

چگونگی ابطال سند رهنی (1)

 

موارد ابطال سند رهنی

همانطور که اشاره شد، در صورتی که سند رهنی به صورت قانونی تنظیم نشده باشد، فرد ذینفع می تواند با مراجعه به دادگاه درخواست ابطال سند رهنی را ارائه نماید.

در صورتی که مالک متوجه شود که مال وی، توسط شخص دیگری در رهن شخصیت حقیقی یا حقوقی دیگری قرارداده شده است، می تواند اقدام به ابطال سند نماید. همچنین ممکن است ملکی با سند عادی به فروش برسد، اما پس از امضای مبایعه نامه، فروشنده سند را به رهن در آورد، در اینصور ت نیز می توان با تقاضا از دادگاه، سند رهنی را باطل نمود.

بعلاوه در صورتی که اصول قانونی در تنظیم سند رهنی رعایت نشده باشد، ابطال سند ضروری است.

 

نحوه ی اجرای رأی

پس از قطعی شدن رأی، مرجع قضایی برای ذی نفع، گواهی قطعیت رأی صادر می کند. با ارائه ی حکم قطعی از مرجع قضایی به اداره ی ثبت اسناد و املاک و تقاضای ذی نفع، رییس اداره ی ثبت، موضوع را برای بررسی و اقدام به دفتر املاک ارجاع می دهد. متصدی دفتر املاک پس از بررسی سوابق و ملاحظه ی مدارک ابرازی و تطبیق مشخصات مندرج در آن با محتویات پرونده ثبتی، مراتب ابطال سند رهنی را در ستون ملاحظات دفتر املاک مربوط، توضیح میدهد.

در پیش نویس سند مالکیت جدید علاوه بر قید مشخصات کامل مالک جدید جریان پرونده ی ثبتی و نحوه ی ابطال سند رهنی و شماره و تاریخ مستند ابطال باید به طور مشروح نوشته شود. در مورد سند باطل شده، اداره ی ثبت، بخشنامه ای را خطاب به دفاتر اسناد رسمی مبنی بر ابطال سند رهنی، ارسال می کند تا از فروش یا مزایده ی آن جلوگیری شود. هم چنین در صورتی که سند رهنی به طریقی به اداره ثبت ارائه شود، آن را هم باطل و ضمیمه ی پرونده ی ثبتی می کند.

 

طرفین دعوی

مالک ملک و یا کسی که از در رهن بردن ملک متضرر شده است، باید به طرفیت راهن و مرتهن طرح دعوی کند.

 

 

مرجع صالح برای رسیدگی

از آن جا که دعوای ابطال سند، مربوط به مال غیرمنقول است، در دادگاه محل وقوع ملک، رسیدگی می شود.

 

مستندات قانونی ماده ۷۱ قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران

محاکم دادگستری مکلفند، در هر مورد که رأی بر بی اعتباری سند رسمی صادر می کنند. مراتب را به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اعلام کنند. هرگاه موضوع سندی که ابطال شده، ملک باشد، مفاد حکم در ملاحظات ثبت دفتر اسناد رسمی توسط سر دفتر منعکس خواهد شد؛ ولی هرگونه اقدام نسبت به دفتر املاک و سند مالکیت، موکول به صدور حکم نهایی و اعلام آن به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور خواهد بود.

 

چنانچه طرفین دعوی ابطال سند بانک باشد

گاهی اوقات اسناد رهنی به عنوان یک سند رسمی برای ضمانت باز پرداخت وام در رهن بانک یا موسساتی از این دست قرار می­گیرد. بر این اساس اگر فرد مالک اصلی ملک مذکور باشد و در اداره ثبت، مالکیت وی نسبت به ملک مشخص باشد، باید مبلغی به میزانی مشخص را پرداخت کند تا سند ملک پس از انجام روند قانونی در رهن بانک قرار بگیرد.

این کار بسیار با اهمیت است چنانچه فرد هنگام تنظیم سند به شکل قانونی عملیات را در پیش نگرفته باشد و با اصول و قوائد آن مغایرت داشته باشد باید برای ابطال سند رهنی طی مراحل مشخص آن اقدام کنند. شایان ذکر است که برای ابطال اسناد رهنی باید درخواست خود را مبنی بر ابطال آن به دادگاه ارائه کنند.

 

طرح دعوای ابطال سند رهنی چگونه است

اگر شخصی در انجام این کار متحمل خسارت عدیده­ای شده باشد و وی مالک اصلی ملک مذکور نیز باشد، می­تواند علیه فردی که برای به رهن درآوردن ملک اقدام کرده (راهن) یا فردی که ملک مورد نظر را برای مدتی خاص به رهن خود گرفته است (مرتهن) دعوی را بیان کند. این دعوی در دادگاه بررسی شکایات و  به صورت مال غیر منقول مورد تجسس و بازبینی قرار گرفته می ­شود.

پس از این که دادگاه موضوع را تفحص کرد و رای قطعی را صادر نمود و پس از ارائه تقاضای گیرنده، باید به دست رئیس اداره ثبت موضوع مورد بررسی قرار گیرد و سپس برای اقدام آن را به دفتر املاک معاملات ملکی ارجاع دهد. بعد از این که محتویات پرونده ثبتی، سابقه و مدارک و تطبیق مشخصات مندرج ملک به دست متصدی دفتر معاملات ملکی بررسی شد، در این دفتر برای ابطال سند رهنی اقدام به عمل می­آید.

باید گفت که علاوه بر مشخصات مالک جدید ملک مذکور و نحوه ­ای که سند رهنی ابطال گشته و در حالت کلی جریان پرونده، باید در پیش نویس سند مالکیت جدید به شکل کامل عنوان شود. در طی این مراحل اداره ثبت باید بخشنامه­ ای را در مورد سند باطل شده به تمامی دفاتر اسناد رسمی ارسال کند که به دلیل ابطال سند رهنی شخص نتواند مانع فروش یا به مزایده گذاشتن آن شود.

 

مطلب مفیدی برای شما بود ؟ پس به اشتراک بگذارید برای دوستانتان

قاسم نجفی بابادی

2199 مطلب منتشر شده

درباره این مطلب نظر دهید !

محصولات پرفروش